Cà phê túi lọc Thái Nguyên trông giống túi trà, nhưng pha theo kiểu nhúng trà thì ly cà phê sẽ nhạt và chát. Bài viết dành cho những người quen pha chè hơn pha cà phê: ban tổ chức chuẩn bị quà cho khách dịp festival trà, khách sạn đón đoàn, gia đình mua làm quà. Nội dung gồm cách pha từng bước, những lỗi hay gặp, nước pha, đọc bao bì và tính số túi. Các loại túi lọc nhắc đến đều có trên Forcoffee.vn.
Festival Trà quốc tế và gói quà có cả túi trà lẫn túi cà phê
Thái Nguyên đã tổ chức Festival Trà quốc tế ba lần kể từ năm 2011. Theo kế hoạch được báo Nhân Dân đưa tin, lần tới dự kiến vào quý IV năm 2026, gắn với 195 năm thành lập tỉnh. Mỗi dịp như vậy, đoàn khách, đại biểu và du khách đổ về xứ chè.
Quà tặng cho khách dịp này thường xoay quanh chè, vì Thái Nguyên có gần 24.000 ha chè và chè Tân Cương có chỉ dẫn địa lý từ năm 2017. Nhưng không phải vị khách nào cũng uống chè mỗi sáng. Một số đơn vị chọn thêm vài gói cà phê túi lọc Thái Nguyên vào hộp quà, để người nhận có lựa chọn khi về khách sạn hay về nhà. Túi lọc nhẹ, gọn, không cần phin hay máy xay, nên hợp với hành lý của người đi công tác.
Vấn đề nằm ở chỗ người nhận quen nhúng túi trà. Túi trà được thả vào cốc, ngâm vài phút rồi nhấc ra. Nhiều loại cà phê túi lọc Thái Nguyên lại là túi treo miệng cốc, cần rót nước chảy qua bột theo từng đợt. Pha sai cách, ly cà phê nhạt, chát và người nhận dễ kết luận rằng cà phê túi lọc không ngon. Vì vậy, gói quà nên đi kèm một tờ hướng dẫn ngắn, và người chuẩn bị quà nên tự pha thử trước. Ngày chính thức của festival cần theo dõi thông báo của tỉnh, nhưng bộ quà nên chốt sớm để kịp thử pha, in hướng dẫn và đặt hàng theo đợt.
Mua cà phê túi lọc tại Thái Nguyên: cách pha túi lọc ngon
Túi treo miệng cốc và túi nhúng như trà khác nhau ở đâu
Trên thị trường có hai kiểu cà phê túi lọc Thái Nguyên với cách dùng trái ngược nhau. Người mua cần phân biệt ngay từ lúc chọn, vì pha nhầm kiểu là nguyên nhân phổ biến nhất khiến ly cà phê túi lọc kém ngon.
Kiểu thứ nhất là drip bag, túi treo miệng cốc. Túi bằng giấy lọc, có hai tai giấy để móc lên thành cốc, bên trong là bột xay vừa. Người pha rót nước nóng từ trên xuống, nước chảy qua lớp bột rồi nhỏ xuống cốc, giống như pha bằng phễu giấy thu nhỏ. Drip bag được phát minh tại Nhật Bản và phổ biến từ thập niên 1990. Đây là kiểu cà phê túi lọc Thái Nguyên thường gặp trong các hộp quà.
Kiểu thứ hai là túi ngâm, giống hệt túi trà. Túi bằng vải lưới hoặc giấy, đựng bột, thả vào cốc nước nóng và ngâm khoảng 3 phút. Theo Wikipedia, cà phê túi ngâm đã xuất hiện từ thập niên 1950. Cà phê túi lọc Thái Nguyên dạng túi ngâm dễ dùng với người quen trà, nhưng vị thường nhẹ và tròn hơn, ít thơm hơn drip bag.
Cách nhận biết nhanh: túi có tai giấy hai bên, mặt túi in đường xé ở mép trên là drip bag; túi có dây hoặc nhỏ gọn như túi trà là túi ngâm. Nếu đặt cho khách quen trà mà muốn đơn giản tuyệt đối, túi ngâm là lựa chọn an toàn; nếu muốn ly cà phê thơm hơn, drip bag kèm hướng dẫn là lựa chọn đáng công.
Cách pha cà phê túi lọc Thái Nguyên ngon theo từng bước
Phần này dành cho drip bag, kiểu túi phổ biến nhất. Pha cà phê túi lọc Thái Nguyên ngon chỉ cần ấm nước nóng, một chiếc cốc và khoảng ba phút, nhưng thứ tự các bước quyết định ly cà phê thơm hay nhạt.
Bước đầu là chuẩn bị nước. Hiệp hội Cà phê Đặc sản SCA đặt nhiệt độ nước gặp bột trong khoảng 90–96°C. Thái Nguyên có địa hình thấp, nước sôi gần 100°C, nên để ấm nghỉ khoảng nửa phút sau khi tắt. Tráng cốc bằng chút nước nóng rồi đổ đi để cốc không làm nguội cà phê. Tiếp theo, lắc nhẹ gói cà phê túi lọc Thái Nguyên cho bột dồn xuống đáy, xé theo đường in ở mép trên, kéo hai tai giấy ra và móc chắc lên hai bên thành cốc.
Bước thứ ba là ủ bột. Rót một lượng nước nhỏ, vừa đủ làm ướt đều lớp bột, rồi chờ khoảng 15–30 giây. Bột mới rang sẽ phồng lên và sủi bọt vì khí CO2 thoát ra. Đây là bước người quen nhúng trà hay bỏ qua, nhưng chính nó giúp nước sau đó ngấm đều vào bột. Nhà rang Stumptown cũng ủ khoảng 15 giây trong công thức phễu giấy.
Bước cuối là rót chia nhiều đợt. Rót chậm theo vòng tròn nhỏ, mỗi đợt chờ nước rút gần hết mới rót tiếp, cho đến lượng nước in trên bao bì. Không rót đầy một lần, vì nước sẽ tràn qua mép túi mà không chảy qua bột. Khi đủ nước, nhấc túi ra và bỏ đi. Một gói cà phê túi lọc Thái Nguyên chỉ pha một lần là đủ.
Những lỗi người quen nhúng trà hay mắc khi pha túi lọc
Người Thái Nguyên quen pha chè: tráng ấm, hãm, rót, rồi pha thêm nước nữa. Mang thói quen ấy sang cà phê túi lọc Thái Nguyên, nhiều người vô tình mắc vài lỗi khiến ly cà phê kém hẳn so với mong đợi.
Lỗi đầu tiên là thả cả gói cà phê túi lọc Thái Nguyên dạng drip bag vào cốc như túi trà. Nước không chảy qua lớp bột nên ly nhạt, vị không đều. Lỗi thứ hai là rót đầy cốc một lần. Nước dâng lên trên mép túi, tràn ra ngoài mà không đi qua bột, cho ly cà phê loãng. Lỗi thứ ba là bóp hoặc vắt túi sau khi pha để lấy nốt nước cốt. Thao tác này làm bột mịn và vị chát lọt xuống cốc.
Lỗi thứ tư gắn với thói quen uống chè: pha lại lần hai. Ấm chè có thể pha nhiều nước, nhưng một gói cà phê túi lọc Thái Nguyên thường chỉ chứa lượng bột đủ cho một ly. Rót thêm nước lần hai chỉ được thứ nước màu nâu nhạt, ít mùi cà phê, lại kéo theo vị đắng chát từ bột đã chiết hết.
Lỗi cuối là dùng nước vừa sôi sùng sục rót thẳng vào bột, hoặc ngược lại, dùng nước trong phích đã nguội nhiều giờ. Nước quá nóng dễ làm vị gắt, nước nguội làm ly nhạt và chua. Nghiên cứu của SCA cho thấy trong khoảng 80–99°C, nhiệt độ ít ảnh hưởng tới vị khi độ đậm và mức chiết như nhau, nên nước còn nóng rõ là đủ; nước nguội hẳn thì nên đun lại.
Pha cà phê túi lọc cho đoàn khách ở hội trường và khách sạn
Dịp festival hay hội nghị, khách sạn và ban tổ chức thường phải phục vụ cà phê cho nhiều người cùng lúc. Cà phê túi lọc Thái Nguyên giúp việc này gọn hơn phin rất nhiều, nhưng cần chuẩn bị nước và dụng cụ đúng cách.
Nước là thứ đầu tiên cần tính. SCA đặt mục tiêu nước pha cà phê có tổng chất rắn hòa tan khoảng 150 mg mỗi lít, pH quanh 7, không mùi và không clo. Nước đóng bình hoặc nước đã qua máy lọc thường đáp ứng được. Bình đun nước điện có điều chỉnh nhiệt độ là lợi thế lớn ở bàn phục vụ đông người, vì giữ nước ở khoảng 92–94°C suốt buổi.
Cốc cũng cần chọn kỹ. Drip bag cần cốc có miệng đủ rộng để móc hai tai giấy chắc chắn, thành cốc đủ cao để đáy túi không chạm mặt nước khi cà phê đã đầy. Cốc giấy mỏng, miệng hẹp dễ làm túi bị lệch, đổ. Ban tổ chức nên pha thử một túi cà phê túi lọc Thái Nguyên với đúng loại cốc sẽ dùng trước ngày sự kiện.
Ở bàn phục vụ, có thể để một tấm bảng nhỏ minh họa bốn bước: xé, móc, ủ, rót chia đợt. Đặt sẵn khay nhỏ bên cạnh để khách bỏ túi đã dùng, tránh để túi ướt nằm lẫn trên bàn. Với khách sạn, mỗi phòng nên có hai gói cà phê túi lọc Thái Nguyên cạnh túi trà, kèm tấm hướng dẫn ngắn đặt cạnh ấm đun.
Đọc bao bì cà phê túi lọc trước khi đóng vào hộp quà
Một hộp quà tặng đại biểu mang tên tỉnh, nên gói cà phê túi lọc Thái Nguyên đặt vào đó cần rõ ràng về thông tin như gói chè đặt bên cạnh. Bao bì cho biết khá nhiều nếu người mua đọc kỹ.
Trước hết là nhãn. Nghị định 43/2017 yêu cầu ghi thành phần theo thứ tự khối lượng giảm dần, kể cả phụ gia. Khi bao bì nhấn mạnh một thành phần, như Arabica Sơn La hay Robusta Buôn Ma Thuột, nhà sản xuất phải ghi tỷ lệ phần trăm của thành phần đó. Bột trong cà phê túi lọc Thái Nguyên là cà phê bột, nên nếu nhà sản xuất công bố theo TCVN 5251:2015 thì phải đạt caffeine từ 1% trở lên và độ ẩm không quá 5%.
Tiếp theo là độ tươi. Túi lọc chứa bột đã xay sẵn, mà bột mất hương nhanh hơn hạt nguyên. Vì vậy mỗi gói nên được đóng trong bao ngoài kín khí, nhiều loại có bơm nitơ. Theo một nhà cung cấp bao bì, bơm nitơ đưa oxy còn lại xuống dưới khoảng 3%, và một nhà rang cho biết cà phê bơm nitơ giữ tươi khoảng 8 tuần, so với 1–3 tuần nếu không bơm. Về giá, cà phê túi lọc Thái Nguyên chênh nhau chủ yếu theo loại hạt, tỷ lệ Arabica, lượng bột mỗi gói, chất liệu giấy lọc và cách đóng gói từng gói. Khi so giá, nên quy về cùng lượng bột mỗi gói thay vì so giá hộp, vì số gói và lượng bột trong mỗi hộp khác nhau.
Khách đi tiếp Tân Cương, hồ Núi Cốc, Ba Bể: túi lọc trong hành lý
Nhiều khách đến Thái Nguyên dự sự kiện sẽ ở lại thêm vài ngày để đi vùng chè Tân Cương, hồ Núi Cốc hay lên Ba Bể ở khu vực Bắc Kạn cũ. Vài gói cà phê túi lọc Thái Nguyên trong hành lý giúp họ có ly cà phê nóng ở những nơi không có quán.
Hồ Núi Cốc nằm cách trung tâm Thái Nguyên khoảng 20 km về phía tây, giáp dãy Tam Đảo. Hồ Ba Bể ở Bắc Kạn cũ là khu Ramsar từ năm 2011, quanh hồ có động Puông, ao Tiên, thác Đầu Đẳng và nhiều homestay nhà sàn người Tày. Sáng sớm trên mặt hồ hay hiên nhà sàn, chỉ cần xin chủ nhà một phích nước nóng là pha được cà phê túi lọc Thái Nguyên, không cần mang theo phin hay máy xay.
Thời tiết khu Bắc Kạn cũ mát hơn đồng bằng khoảng 3–5°C, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 2 trời lạnh, có lúc băng giá. Nước trong phích nguội nhanh hơn ngày thường, nên tráng cốc bằng nước nóng trước và rót chia đợt nhanh hơn một chút. Khi trời lạnh, có thể dùng cốc có nắp hoặc đặt đĩa nhỏ lên miệng cốc trong lúc chờ nước chảy qua túi. Túi lọc còn kín không cần bảo quản cầu kỳ, chỉ nên để trong túi nilon có khóa kéo, tránh ẩm khi đi thuyền hay gặp mưa. Túi đã pha nên mang theo về điểm có thùng rác, không bỏ lại bên hồ.
Tính số gói cà phê túi lọc cho đoàn khách, cho gia đình
Đặt thiếu thì phải mua bổ sung gấp, đặt thừa thì bột cũ đi trước khi dùng hết. Tính số gói cà phê túi lọc Thái Nguyên theo số người và số ngày giúp ban tổ chức, khách sạn và gia đình mua vừa đủ.
Với hộp quà, cách tính đơn giản nhất là mỗi hộp đủ cho người nhận dùng trong vài buổi sáng, chẳng hạn năm đến mười gói, đặt cạnh gói chè. Một đoàn hai trăm đại biểu, mỗi hộp sáu gói, cần khoảng một nghìn hai trăm gói, cộng thêm khoảng một phần mười để thử pha và dự phòng. Với khách sạn, có thể tính theo số phòng nhân số đêm nhân hai gói mỗi phòng mỗi đêm.
Gia đình mua dùng hằng ngày thì tính theo số ly mỗi sáng. Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu EFSA ước tính một ly cà phê lọc 200 ml có khoảng 90 mg caffeine, và cho rằng người lớn khỏe mạnh dùng tới 400 mg mỗi ngày là an toàn; phụ nữ mang thai nên giữ dưới 200 mg. Lượng caffeine trong mỗi gói cà phê túi lọc Thái Nguyên còn tùy loại hạt, vì Robusta thường có caffeine gần gấp đôi Arabica. Trên Forcoffee.vn, các gian hàng ghi rõ loại hạt, lượng bột mỗi gói, quy cách hộp và kiểu túi treo hay túi ngâm để người mua so sánh trước khi đặt. Ban tổ chức sự kiện, khách sạn, homestay hay văn phòng cần số lượng lớn có thể liên hệ Forcoffee.vn để được báo giá sỉ.
