Trong ba lô của người leo Phia Oắc, vài gói cà phê túi lọc Cao Bằng chiếm chỗ ít hơn một hộp sữa mà đổi lại được ly cà phê nóng giữa rừng rêu. Chỉ cần nước nóng và một chiếc cốc. Bài viết dành cho người đi trekking, chủ homestay và người tìm quà sau chuyến đi: chọn kiểu túi, pha khi nước sôi chưa tới 100°C, đặt túi lọc trong phòng nghỉ, chọn hộp làm quà và mang theo đúng mùa. Các loại túi lọc nhắc đến đều có thể đặt trên Forcoffee.vn.
Mang cà phê túi lọc Cao Bằng lên Phia Oắc: nhẹ, gọn, không cần dụng cụ
Đỉnh Phia Oắc cao 1.931 m, thuộc Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén, có rừng rêu từ khoảng 1.000 m và những biệt thự đá thời Pháp đầu thế kỷ XX. Người leo núi ở đây cần mang nhẹ, và cà phê túi lọc Cao Bằng là cách gọn nhất để có một ly cà phê pha thật trên đường.
So với các cách pha khác, túi lọc bớt được gần hết đồ nghề. Phin phải mang theo cả bột và phải chờ nhỏ giọt; máy xay tay nặng và cần hạt riêng; cà phê hòa tan thì nhẹ nhưng không còn hương của cà phê vừa pha. Mỗi gói cà phê túi lọc Cao Bằng đã chứa sẵn một liều bột, được đóng gói riêng, chỉ cần xé miệng, treo lên cốc và rót nước. Bã nằm gọn trong túi, nên dọn dẹp xong chỉ mất vài giây, không để lại bột vương ra đất rừng. Người leo núi chỉ cần gom túi đã dùng mang xuống.
Nhiệt độ trên đỉnh cũng là lý do để mang theo một thứ đồ uống nóng. Mùa hè trên Phia Oắc chỉ khoảng 10 đến 20°C, còn mùa đông khi rét đậm có thể xuống dưới 0°C, có năm xuất hiện băng giá. Một bình giữ nhiệt nước sôi đổ đầy từ chỗ nghỉ và vài túi cà phê túi lọc Cao Bằng là đủ cho bữa sáng lưng chừng núi. Trong nhóm đi đông người, mỗi người một túi cũng tránh được cảnh chia nhau một phin cà phê chảy mãi không xong khi gió lạnh thổi qua.
Mua cà phê túi lọc tại Cao Bằng: làm quà, mang đi du lịch
Túi treo miệng cốc hay túi ngâm: chọn kiểu nào cho chuyến đi
Trên thị trường có hai kiểu túi lọc khác nhau về cách pha và về vị ly cà phê. Chọn đúng kiểu cho hoàn cảnh của mình giúp gói cà phê túi lọc Cao Bằng mang theo phát huy hết tác dụng, thay vì cho ra một ly nhạt hay đắng ngoài ý muốn.
Kiểu phổ biến hơn là túi có hai tai giấy treo lên miệng cốc, còn gọi là drip bag. Loại này ra đời ở Nhật Bản và phổ biến từ thập niên 1990. Nước được rót từ trên xuống, chảy qua lớp bột rồi xuống cốc, giống một chiếc phễu giấy thu nhỏ. Vì nước đi qua bột chứ không ngâm lâu, ly thường trong và sạch vị. Hạn chế là cần cốc có miệng vừa với tai treo, và phải rót chậm nhiều lần, hơi khó khi đứng giữa gió. Khi chọn cà phê túi lọc Cao Bằng online, túi có hai tai giấy gấp sẵn trong ảnh chính là kiểu này.
Kiểu thứ hai là túi ngâm giống túi trà: một túi lưới chứa bột, thả vào nước nóng và ngâm khoảng 3 phút. Cách này dễ trên đường hơn, dùng được với cốc inox, cốc nhựa hay nắp bình giữ nhiệt, không cần khéo tay. Đổi lại, vị phụ thuộc nhiều vào thời gian ngâm, để quá lâu dễ đắng. Người đi trekking thường hợp với túi ngâm, còn trong phòng homestay có cốc sứ thì drip bag cho ly ngon hơn. Một hộp cà phê túi lọc Cao Bằng có cả hai kiểu là lựa chọn an toàn cho chuyến đi dài ngày.
Pha cà phê túi lọc khi nước trên núi sôi chưa tới 100°C
Nước sôi ở 100°C chỉ đúng ở mực nước biển. Cao Bằng trải từ khoảng 190 m ở trung tâm tỉnh lên 1.931 m ở đỉnh Phia Oắc, nên cùng một ấm nước, sôi ở thung lũng và sôi trên núi cho nhiệt độ khác nhau, và ly cà phê túi lọc Cao Bằng cũng khác theo.
Càng lên cao áp suất càng giảm, điểm sôi hạ khoảng 1°C cho mỗi 300 m. Ở độ cao 1.000 đến 1.900 m, nước sôi chỉ khoảng 94 đến 97°C. Tiêu chuẩn SCA cho máy pha gia đình đặt nhiệt độ nước gặp bột ở 90 đến 96°C, và nghiên cứu của SCA cho thấy nhiệt độ pha trong khoảng 80 đến 99°C ít làm thay đổi hương vị nếu độ đậm và mức chiết xuất giữ nguyên. Vậy nước sôi trên núi vẫn đủ nóng; điều cần lo là nước nguội rất nhanh trong gió lạnh, nhất là khi rót từ bình ra cốc kim loại.
Vài thao tác nhỏ giúp bù lại. Tráng cốc bằng một ít nước nóng rồi đổ đi trước khi treo túi. Rót ít nước đầu tiên để bột nở khoảng nửa phút, sau đó rót tiếp thành hai ba lần, mỗi lần đợi nước rút gần hết. Với túi ngâm, đậy nắp cốc hoặc lấy khăn trùm lên trong lúc ngâm. Nếu ly vẫn nhạt, dùng ít nước hơn chứ đừng ngâm quá lâu. Pha như vậy, cà phê túi lọc Cao Bằng uống giữa rừng rêu vẫn thơm gần như khi pha trong bếp.
Homestay vùng Trùng Khánh, Nguyên Bình đặt túi lọc trong phòng
Nhiều nhà nghỉ quanh thác Bản Giốc ở vùng Trùng Khánh hay dưới chân Phia Oắc ở khu vực Nguyên Bình đón khách theo mùa, phòng lúc kín lúc vắng. Đặt cà phê túi lọc Cao Bằng trong phòng là cách phục vụ cà phê buổi sáng mà không phải thêm người đứng quầy.
Khách đến đây hay dậy sớm: người đi xem thác lúc sương còn trên sông Quây Sơn, người lên núi từ khi trời chưa sáng. Bếp của homestay lúc đó có khi chưa mở. Một ấm siêu tốc, hai chiếc cốc sứ và vài túi lọc đặt sẵn trên bàn giúp khách tự pha ly cà phê túi lọc Cao Bằng đầu ngày. Với chủ nhà, túi lọc còn dễ quản lý hơn hạt: mỗi túi là một liều cố định, đóng gói riêng, không phải xay, không phải lo hũ hạt mở dở bị ẩm khi phòng vắng nhiều ngày.
Nên đặt hai loại để khách chọn: một loại Robusta hoặc phối đậm cho người quen vị cà phê Việt, một loại Arabica rang vừa cho người thích uống đen nhẹ. Kèm một tờ hướng dẫn ngắn bằng tiếng Việt và tiếng Anh, vì công viên địa chất toàn cầu Non nước Cao Bằng đón cả khách nước ngoài. Ghi chú về nước sôi ở độ cao cũng giúp khách hiểu vì sao cần rót chậm. Một khay cà phê túi lọc Cao Bằng gọn gàng trên bàn là chi tiết nhỏ nhưng khách thường nhắc lại khi kể về chỗ nghỉ.
Cà phê túi lọc làm quà sau chuyến đi Cao Bằng
Khách rời Cao Bằng thường mua hạt dẻ Trùng Khánh và vài món khô về làm quà. Một hộp cà phê túi lọc Cao Bằng là món nhẹ, không cần bảo quản lạnh, có thể thêm vào túi quà mà không làm nặng hành lý trên chặng xe dài về xuôi.
Điểm mạnh của cà phê túi lọc Cao Bằng khi làm quà là người nhận không cần biết pha cà phê. Họ không cần phin, không cần máy xay, chỉ cần nước sôi. Với đồng nghiệp ở văn phòng, bạn bè ở trọ hay người lớn tuổi trong nhà, đó là món quà dùng được ngay. Hộp gồm nhiều túi riêng lẻ cũng dễ chia: mỗi người vài túi, không phải mở cả gói lớn rồi lo hết hạn. Nên chọn hộp có ghi rõ vùng trồng của hạt, vì người nhận thường hỏi cà phê này trồng ở đâu.
Cần nói thật với người nhận rằng Cao Bằng không phải vùng trồng cà phê. Hạt trong túi đến từ Tây Nguyên, Lâm Đồng hay Sơn La, nên một hộp cà phê túi lọc Cao Bằng làm quà là kỷ niệm của chuyến đi chứ không phải đặc sản thổ nhưỡng. Hộp quà nên có đủ nhãn tiếng Việt theo Nghị định 43/2017: tên hàng, thành phần, khối lượng, ngày sản xuất, hạn dùng, xuất xứ và đơn vị chịu trách nhiệm. Nếu nhãn nhấn mạnh tên Arabica hay một vùng trồng, phải có tỷ lệ phần trăm đi kèm. Hộp giấy cứng, túi đóng gói riêng có bơm nitơ sẽ giữ quà nguyên vẹn qua chặng đường đèo.
Đọc bao bì cà phê túi lọc: ngày rang, bơm nitơ, loại hạt
Cùng gọi là túi lọc nhưng chất lượng các loại chênh nhau nhiều, và phần lớn khác biệt nằm ở những chi tiết nhỏ trên bao bì. Đọc kỹ vài dòng trước khi đặt giúp chọn được cà phê túi lọc Cao Bằng thơm từ túi đầu tiên đến túi cuối cùng trong hộp.
Bột trong túi lọc đã xay sẵn, nên mất hương nhanh hơn hạt nguyên. Hiệp hội Cà phê Quốc gia Mỹ lưu ý cà phê hút ẩm, hút mùi và nên giữ trong bao bì kín, chắn sáng. Với cà phê túi lọc Cao Bằng, điều đó nghĩa là mỗi túi phải được hàn kín trong vỏ nhôm hoặc màng nhiều lớp. Nhiều nhà sản xuất còn bơm nitơ trước khi hàn để đưa oxy trong túi xuống dưới khoảng 3%; theo một nhà rang, cách này có thể giữ cà phê tươi khoảng 8 tuần thay vì 1 đến 3 tuần. Bao bì ghi rõ có bơm khí trơ là một điểm cộng.
Dòng tiếp theo cần xem là ngày rang hoặc ngày đóng gói, giống hạt và mức rang. Robusta có caffeine gần gấp đôi Arabica, đắng và đậm hơn, hợp người quen cà phê Việt; Arabica nhẹ hơn, có vị chua thanh. Lượng bột mỗi túi và lượng nước khuyên dùng thường in trên vỏ; hãy theo đúng con số ấy cho lần pha đầu rồi mới điều chỉnh. Thành phần chỉ nên có cà phê. Túi cà phê túi lọc Cao Bằng có thêm đường, bột kem hay hương liệu là một loại đồ uống khác, nên đọc nhãn để biết mình đang mua gì.
Mùa nào lên Cao Bằng thì mang túi lọc thế nào cho hợp
Khí hậu Cao Bằng đổi rất rõ qua các mùa, và cách mang, cất, dùng túi lọc cũng nên đổi theo. Biết trước thời tiết của đợt đi giúp gói cà phê túi lọc Cao Bằng trong ba lô vẫn khô, vẫn thơm khi được mở ra.
Tháng 7 và 8 mưa nhiều, độ ẩm cao, có nguy cơ sạt lở trên các cung đường núi; nên bọc cả hộp túi lọc trong túi zip hoặc túi chống nước, và đừng để chung với quần áo ướt. Tháng 9 và 10 thác Bản Giốc nhiều nước, tháng 10 và 11 khô, trong, là lúc dễ đi nhất. Tháng 12 đến tháng 2 lạnh, ẩm, sương mù dày trên đèo, trên đỉnh Phia Oắc có thể có băng giá; lúc này nên mang theo bình giữ nhiệt tốt và tính thêm vài túi vì ai cũng muốn một ly nóng. Mùa hoa đào quanh Pác Bó từ tháng 2 đến tháng 4 trùng đợt nồm, túi đã mở vỏ phải dùng ngay.
Cuối cùng là liều lượng. Theo EFSA, người lớn khỏe mạnh dùng tới 200 mg caffeine một lần và 400 mg mỗi ngày là an toàn; phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên giữ dưới 200 mg mỗi ngày. Một ly cà phê lọc 200 ml có khoảng 90 mg. Trên cung đường dài, hai ba túi cà phê túi lọc Cao Bằng mỗi ngày là vừa, kèm đủ nước lọc. Homestay, đoàn trekking hay văn phòng cần đặt túi lọc số lượng lớn có thể liên hệ Forcoffee.vn để được báo giá sỉ.
