Khách dậy từ tờ mờ sáng để kịp chỗ đứng ở tháp Po Klong Garai ngày Lễ hội Katê hiếm khi có thời gian ngồi quán, và một gói cà phê túi lọc Khánh Hòa cùng bình nước nóng mang theo từ khách sạn là đủ cho ly đầu ngày. Bài viết hướng dẫn cách pha túi lọc ngon ngoài trời, từ chọn kiểu túi, giữ nước đủ nóng đến cách uống mà vẫn giữ trật tự nơi di tích. Túi lọc Robusta, Arabica và túi phối có thể chọn trên Forcoffee.vn.
Sáng Lễ hội Katê ở tháp Po Klong Garai và gói cà phê túi lọc trong túi xách
Lễ hội Katê của người Chăm ở Ninh Thuận cũ là dịp nhiều du khách từ Nha Trang và các nơi khác tìm về Phan Rang. Muốn có chỗ đứng tốt quanh tháp, khách thường phải rời khách sạn từ rất sớm, và cà phê túi lọc Khánh Hòa là cách gọn nhất để có ly cà phê nóng trong lúc chờ.
Theo Báo Văn hóa, Lễ hội Katê cùng nghề gốm Bàu Trúc đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội được tổ chức tại tháp Po Klong Garai, tháp Po Rome và đền Po Inư Nưgar; năm 2020, lễ diễn ra từ 15 đến 17/10. Po Klong Garai nằm trên đồi, cách ga Tháp Chàm khoảng 2 km, thờ vua Po Klong Garai. Cùng với tháp Hòa Lai, đây là một trong hai di tích quốc gia đặc biệt của vùng Ninh Thuận. Buổi sáng lễ hội, khách thường chờ khá lâu trước khi nghi thức rước y phục lên tháp bắt đầu.
Trong khoảng chờ ấy, mang theo phin, bột và ấm đun là không thực tế. Một túi lọc chỉ nặng vài chục gam, cùng chiếc cốc giấy và bình giữ nhiệt nước nóng, gói gọn trong túi xách. Pha xong, khách vẫn có thể đứng yên một chỗ, không phải rời hàng người đang đợi. Phần dưới hướng dẫn chọn kiểu túi, cách pha cà phê túi lọc Khánh Hòa sao cho ngon dù ở ngoài trời, và những điều nên lưu ý để việc uống cà phê không làm phiền nghi lễ của cộng đồng Chăm.
Mua cà phê túi lọc tại Khánh Hòa: cách pha túi lọc ngon
Túi tai treo cho cốc giấy, túi ngâm cho bình giữ nhiệt
Trước khi pha, cần biết mình đang cầm loại túi nào. Hai kiểu cà phê túi lọc Khánh Hòa phổ biến dùng hai cách pha khác nhau, và mỗi kiểu hợp với một loại dụng cụ mang theo khi ra khỏi khách sạn.
Kiểu thứ nhất là túi lọc treo, hay drip bag, ra đời tại Nhật Bản và phổ biến từ thập niên 1990. Túi có hai tai giấy mở ra để móc vào miệng cốc, người pha rót nước nóng từ từ cho chảy qua lớp bột, giống pha phễu lọc thu nhỏ. Kiểu này cho ly trong, sạch vị, thể hiện rõ hương của hạt. Đổi lại, nó cần miệng cốc đủ rộng, một bình rót có vòi hoặc rót được chậm, và tay rảnh để giữ cốc. Cốc giấy thành dày, có nắp, là cặp đi kèm hợp nhất khi pha cà phê túi lọc Khánh Hòa loại này ngoài trời.
Kiểu thứ hai là túi ngâm, giống túi trà, thả thẳng vào nước nóng khoảng ba phút rồi nhấc ra. Wikipedia ghi nhận dạng túi này đã có từ những năm 1950. Ưu điểm lớn nhất là không cần rót: có thể thả túi vào bình giữ nhiệt hay ly có nắp, vặn chặt, cất vào túi xách, vài phút sau là có cà phê. Vị thường đậm, dày hơn túi treo nhưng kém trong trẻo. Với buổi sáng đông người quanh tháp, chọn cà phê túi lọc Khánh Hòa loại ngâm nhiều khi tiện hơn, còn ai thích vị sạch thì nên pha túi treo ở khách sạn trước khi đi.
Cách pha cà phê túi lọc ngon với bình nước nóng từ khách sạn
Cách pha túi lọc ngon không đòi hỏi kỹ thuật cầu kỳ, nhưng có vài thao tác quyết định ly đậm hay nhạt. Dưới đây là trình tự cho cà phê túi lọc Khánh Hòa loại treo, pha bằng bình nước nóng lấy từ khách sạn.
Đầu tiên, xé túi theo đường cắt sẵn, mở hai tai giấy và móc chắc vào thành cốc, sao cho đáy túi không chạm đáy cốc. Tiếp theo, rót một ít nước vừa đủ làm ướt đều bột rồi chờ khoảng hai mươi đến ba mươi giây; bột sẽ nở và thoát khí, giúp nước sau đó chảy đều hơn. Sau đó rót chậm thành nhiều lần, mỗi lần đến khoảng hai phần ba túi, đợi nước rút bớt mới rót tiếp, tổng lượng nước theo hướng dẫn in trên gói. Rót một lần đầy túi khiến nước tràn qua mép, ly sẽ nhạt. Cuối cùng nhấc túi ra, đừng bóp, vì bóp túi kéo theo vị chát.
Với túi ngâm, quy trình còn đơn giản hơn: tráng cốc bằng chút nước nóng, thả túi, rót nước theo lượng ghi trên gói, đậy nắp, chờ khoảng ba phút, nhúng túi vài lần rồi nhấc ra. Nếu thấy nhạt, kéo dài thời gian ngâm chứ không dùng hai túi cho một cốc nhỏ. Người thích sữa nên mang theo hộp sữa tiệt trùng nhỏ thay cho sữa đặc dễ dính tay. Pha theo đúng các bước ấy, cà phê túi lọc Khánh Hòa cho ly cà phê đầu ngày không thua nhiều so với ly pha ở quán.
Giữ nước đủ nóng từ khách sạn đến chân tháp
Điều nhiều người lo nhất khi pha ngoài trời là nước đã nguội bớt sau quãng đường từ khách sạn. Thực ra nước hơi nguội vẫn pha được cà phê túi lọc Khánh Hòa ngon, miễn biết cách bù lại.
Tiêu chuẩn máy pha gia đình SCA 310-2021 yêu cầu nước tiếp xúc bột ở khoảng 90–96°C. Tuy vậy, nghiên cứu pha chế của Hiệp hội Cà phê Đặc sản cho thấy ở cùng độ đậm và mức chiết xuất, nhiệt độ nước trong khoảng 80–99°C ít ảnh hưởng tới hương vị cà phê pha nhỏ giọt. Nói cách khác, nước trong bình giữ nhiệt hạ vài độ không làm hỏng ly cà phê túi lọc Khánh Hòa, chỉ khiến chiết chậm hơn; với túi treo, hãy ủ bột lâu hơn một chút và rót chậm hơn, với túi ngâm thì ngâm thêm một phút. Điều cần tránh là nước chỉ còn âm ấm, khi đó ly sẽ nhạt và chua.
Ở Ninh Thuận cũ, gió là yếu tố thứ hai. Theo Pháp Luật Việt Nam, gió ở đây thổi đều khoảng mười tháng mỗi năm, tốc độ 6,4–9,6 m/s, đủ làm cốc nguội nhanh và thổi cát vào túi lọc đang mở. Đứng khuất sau lưng người khác hoặc sau thân cây khi rót, dùng cốc có nắp, rót đầy bình giữ nhiệt để ít khoảng trống không khí bên trong, là ba cách đơn giản giữ cho cà phê túi lọc Khánh Hòa còn nóng tới ngụm cuối. Bình nên được tráng nước sôi trước khi đổ nước pha vào.
Uống cà phê mà vẫn giữ trật tự nơi di tích
Tháp Po Klong Garai không chỉ là điểm tham quan. Trong những ngày Katê, đây là nơi diễn ra nghi lễ của cộng đồng Chăm, nên việc pha một ly cà phê túi lọc Khánh Hòa cũng cần được làm khéo, đúng chỗ.
Nguyên tắc đầu tiên là pha trước khi vào khu vực hành lễ. Nhiều người chọn pha ngay ở sảnh khách sạn hoặc lúc chờ ở bãi xe dưới chân đồi, rồi mang cốc có nắp lên. Như vậy vừa không phải mở túi giữa đám đông, vừa tránh làm đổ nước nóng khi người xung quanh di chuyển. Khi đoàn rước đi qua, nên cất cốc vào túi xách, đứng ngoài lối đi và làm theo hướng dẫn của ban tổ chức. Không đặt cốc, túi bã lên bậc tháp, bệ thờ hay chân tường cổ. Người Chăm ở vùng này còn giữ nhiều phong tục riêng, nên quan sát và hỏi người địa phương khi chưa rõ là cách cư xử đúng mực.
Nguyên tắc thứ hai là mang hết rác về. Một túi lọc sau khi pha vẫn còn nước và bã, rất dễ rỉ ra. Chuẩn bị sẵn một túi zip nhỏ, cho túi bã, vỏ gói và que khuấy vào, đóng kín rồi bỏ vào thùng rác ở khách sạn. Gói cà phê túi lọc Khánh Hòa gọn nhẹ là ưu điểm, nhưng chính vì gọn nên vỏ túi càng dễ bị bỏ quên trên bãi cỏ quanh tháp. Gốm Bàu Trúc, nghề thủ công cũng được công nhận di sản, là lựa chọn quà đẹp hơn nhiều so với một vết rác để lại.
Đọc bao bì cà phê túi lọc Khánh Hòa trước chuyến đi
Một túi lọc ngon bắt đầu từ lúc chọn mua. Vì mỗi túi chỉ chứa lượng bột nhỏ đã xay sẵn, hương mất rất nhanh nếu bao bì kém, nên đọc nhãn cà phê túi lọc Khánh Hòa kỹ một chút là đáng công.
Trước hết là ngày rang và hạn dùng. Bột đã xay mất phần lớn khí CO2 nhanh hơn hạt nguyên, nên túi lọc mới rang giữ được hương rõ hơn hẳn. Thứ hai là cách đóng gói: mỗi túi lọc nên nằm trong một gói riêng kín khí, tốt hơn nữa là có bơm nitơ. Theo MTPak, bơm nitơ đưa lượng oxy còn lại trong gói xuống dưới khoảng 3%, giúp bột giữ tươi lâu hơn đáng kể. Nếu hộp cà phê túi lọc Khánh Hòa chỉ để các túi thả chung, không có gói riêng, hương sẽ cũ rất nhanh, nhất là trong cái nóng của vùng biển.
Thứ ba là loại hạt. Túi lọc Arabica cho vị chua thanh, thơm, hợp uống đen. Túi Robusta hoặc túi phối nghiêng Robusta cho vị đậm, đắng, hợp người quen phin hoặc muốn pha thêm sữa. Theo Nghị định 43/2017, nếu bao bì nhấn mạnh một loại hạt thì phải ghi tỷ lệ của nó, và mọi phụ gia như hương liệu, đường đều phải có trong mục thành phần. Phần lớn cà phê túi lọc Khánh Hòa dùng hạt từ Đắk Lắk và Lâm Đồng, nên tên vùng nhân in trên gói là thông tin đáng tìm.
Caffeine, giờ giấc lễ hội và số túi cần mang
Với người đi xem, ngày Katê thường kéo dài từ sáng sớm tới trưa, xen giữa đứng chờ, di chuyển và nắng. Tính trước lượng cà phê túi lọc Khánh Hòa cần mang giúp khách đủ tỉnh táo mà không quá đà caffeine.
EFSA ước tính một cốc cà phê lọc 200 ml chứa khoảng 90 mg caffeine. Với người lớn khỏe mạnh, cơ quan này coi liều tới 200 mg mỗi lần và 400 mg mỗi ngày là an toàn; phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên giữ dưới 200 mg mỗi ngày. Túi lọc Robusta có thể nhiều caffeine hơn, vì hạt Robusta chứa gần gấp đôi Arabica. Uống hai túi cà phê túi lọc Khánh Hòa buổi sáng là vừa cho phần lớn người lớn. Nắng ở vùng Phan Rang gay gắt, nên mỗi ly cà phê cần đi kèm vài ngụm nước lọc, đừng để cà phê thay cho nước.
Về số lượng, cách tính đơn giản là mỗi người một đến hai túi cho buổi sáng, thêm một túi dự phòng cho người đi cùng chưa chuẩn bị. Gia đình bốn người đi trong ngày vì vậy chỉ cần chừng tám đến mười túi, cùng một bình giữ nhiệt lớn và vài cốc có nắp. Phần còn lại trong hộp nên cất nơi mát, tránh để trong xe nắng. Khách sạn, homestay ở Phan Rang hay đơn vị tổ chức tour lễ hội cần cà phê túi lọc Khánh Hòa với số lượng lớn có thể liên hệ Forcoffee.vn để được báo giá sỉ.
