Từ thác Bản Giốc sang Pác Bó rồi vượt đèo Mã Phục, một gói cà phê hòa tan Cao Bằng trong túi áo là thứ cứu cả buổi chiều đường dài. Ở các trụ sở xã và điểm trường vùng cao, hộp cà phê gói cũng là món chung của cả phòng. Hòa tan không cần phin, không cần bếp, nhưng gói nào thật sự là cà phê, gói nào chủ yếu là đường, thì phải đọc nhãn mới biết. Bài này giúp bạn chọn đúng loại, pha đúng cách ở độ cao và mua hàng phù hợp trên Forcoffee.vn.
Cà phê hòa tan Cao Bằng trên cung Bản Giốc, Pác Bó và đèo Mã Phục
Cung đường được dân phượt chọn nhiều nhất ở Cao Bằng nối thác Bản Giốc trên sông Quây Sơn, khu di tích Pác Bó nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh về nước năm 1941, và đèo Mã Phục với dấu tích dung nham cổ. Quãng đường dài, quán xá thưa, nên gói cà phê hòa tan Cao Bằng là thứ nên có sẵn trong ba lô.
Thời điểm đi cũng quyết định cách mang theo. Tháng 9–10 thác Bản Giốc nhiều nước nhất, tháng 10–11 trời khô, trong, đẹp nhất trong năm. Tháng 2–4 có hoa đào quanh Pác Bó, nhưng tháng 12 đến tháng 2 trời lạnh, ẩm và sương mù dày trên đèo. Tháng 7–8 mưa nhiều, có nguy cơ sạt lở. Mùa nào thì gói hòa tan cũng tiện: chỉ cần xin cốc nước nóng ở quán nước ven đường hay nhà nghỉ là có ngay một ly cà phê.
Người đi xe máy nên chuẩn bị theo kiểu tối giản. Mỗi người mang vài gói đen và vài gói 3 trong 1, một cốc nhựa có nắp, một bình giữ nhiệt nhỏ đổ đầy nước nóng từ sáng. Dừng ở điểm ngắm cảnh trên đèo, pha một ly nóng khi gió lạnh thổi qua là đủ tỉnh để đi tiếp. Gói giấy rỗng nhớ cất lại vào túi, vì đây là vùng công viên địa chất toàn cầu UNESCO, nơi cảnh quan cần được giữ sạch. Cách mang cà phê hòa tan Cao Bằng như vậy gọn hơn nhiều so với đem theo phin và bột.
Mua cà phê hòa tan tại Cao Bằng: tiện cho văn phòng và đi xa
Ở trụ sở xã và điểm trường vùng cao, hộp cà phê hòa tan Cao Bằng dùng chung
Từ khi bỏ cấp huyện, nhiều tên quen thuộc như Trùng Khánh, Hà Quảng, Hạ Lang hay Nguyên Bình nay là địa bàn của các xã, nơi cán bộ làm việc xa trung tâm tỉnh. Giáo viên ở điểm trường vùng cao cũng sống cảnh tương tự. Với họ, một hộp cà phê hòa tan Cao Bằng đặt trong phòng làm việc là lựa chọn thực tế nhất.
Lý do nằm ở điều kiện làm việc. Nhiều phòng làm việc chỉ có ấm siêu tốc và phích nước, không có chỗ để máy pha hay rửa phin mỗi ngày. Buổi sáng mùa đông lạnh, ẩm, ai đến sớm pha một ly nóng, người đến sau tự lấy gói. Không ai phải canh phin nhỏ giọt, không có bã cà phê đổ ra bồn rửa, không lo bột ẩm vì mỗi gói đã được hàn kín riêng.
Khi mua cho cả phòng, nên tính đến khẩu vị khác nhau. Một hộp gói đen để người quen uống đậm tự thêm đường, một hộp 3 trong 1 cho người thích vị ngọt béo. Nên ghi ngày mở hộp lên nắp và để hộp trong tủ, xa cửa sổ và ấm đun. Với giáo viên hay cán bộ phải đi cơ sở dài ngày, vài gói cà phê hòa tan Cao Bằng bỏ trong cặp là đủ cho những buổi họp thôn kéo dài đến tối. Hộp lớn chia nhỏ ra mang theo cũng là cách tiết kiệm hơn mua lẻ từng gói ở quán.
Cà phê hòa tan Cao Bằng loại nguyên chất theo TCVN 12459:2018: làm từ đâu, tan ra sao
Cà phê hòa tan không phải phát minh mới. Nescafé ra mắt ngày 1/4/1938 tại Thụy Sĩ, do Max Morgenthaler phát triển. Ở Việt Nam, loại nguyên chất có tiêu chuẩn riêng là TCVN 12459:2018, và đây là thước đo rõ ràng nhất để đánh giá một gói cà phê hòa tan Cao Bằng.
Theo tiêu chuẩn, cà phê hòa tan nguyên chất là sản phẩm khô, tan trong nước, thu được hoàn toàn từ cà phê rang bằng phương pháp vật lý dùng nước. Quy trình chung là chiết cà phê rang thành dịch đặc, rồi làm khô. Có hai cách làm khô chính. Sấy phun đưa dịch thành sương vào luồng khí nóng trong một tháp cao, cho bột mịn. Sấy thăng hoa làm đông dịch chiết ở khoảng −40°C, cắt hạt rồi để đá thăng hoa trong chân không, cho hạt dạng tinh thể và giữ hương tốt hơn, thường giá cao hơn.
Tiêu chuẩn đặt ra vài con số đáng nhớ. Độ ẩm không quá 5%, caffeine từ 2,0% chất khô trở lên, loại khử caffeine không quá 0,3%. Glucose tổng không quá 2,46% và xylose tổng không quá 0,45%, hai chỉ tiêu dùng để phát hiện việc độn ngũ cốc hay vỏ cà phê. Sản phẩm phải tan trong nước nóng trong 30 giây. Đáng chú ý nhất với người đi đường là cà phê hòa tan nguyên chất còn phải tan trong nước lạnh khoảng 16°C trong 3 phút. Nói cách khác, một gói cà phê hòa tan Cao Bằng đạt chuẩn vẫn pha được khi chỉ có nước nguội.
Lên Phia Oắc: pha cà phê hòa tan Cao Bằng khi nước sôi chưa tới 100°C
Thành phố Cao Bằng cũ nằm ở độ cao khoảng 190 m, còn đỉnh Phia Oắc cao 1.931 m, có rừng rêu từ khoảng 1.000 m trở lên. Mùa hè trên đỉnh chỉ khoảng 10–20°C, mùa đông rét đậm có lúc dưới 0°C và xuất hiện băng giá. Đây là nơi cà phê hòa tan Cao Bằng phát huy lợi thế rõ nhất.
Lên càng cao, nước sôi càng sớm, khoảng 1°C cho mỗi 300 m. Ở độ cao 1.000–1.900 m, nước chỉ sôi khoảng 94–97°C. Với cà phê phin, nhiệt độ thấp hơn và trời lạnh làm phin nguội nhanh, việc chiết xuất trở nên khó đoán. Cà phê hòa tan thì đã được chiết sẵn ở nhà máy, người pha chỉ cần làm tan bột. Vì thế nước 94°C hay 100°C gần như không làm thay đổi vị.
Kinh nghiệm thực tế khi đi bộ trên núi lạnh là làm ấm cốc trước bằng một ít nước nóng, đổ bỏ rồi mới pha, để ly cà phê không nguội ngay trong gió. Nên dùng cốc có nắp và uống sớm. Nếu đến điểm dừng mà bình giữ nhiệt đã nguội, hãy dùng gói hòa tan đen, khuấy lâu hơn vì gói nguyên chất được kiểm tra khả năng tan trong nước lạnh, còn tiêu chuẩn cho gói 3 trong 1 chỉ yêu cầu tan hoàn toàn trong nước nóng. Ở khu biệt thự đá thời Pháp trên Phia Oắc, khách tham quan mang theo cà phê hòa tan Cao Bằng có thể ngồi lại lâu hơn mà không cần bếp.
Gói đen hay gói 3 trong 1: đường, bột kem và lựa chọn cho người uống mỗi ngày
Trên kệ, gói 3 trong 1 thường chiếm phần lớn. Loại này có tiêu chuẩn riêng là TCVN 12807:2019 cho cà phê hỗn hợp hòa tan, gồm cà phê hòa tan, đường và bột kem hoặc sữa. Người mua cà phê hòa tan Cao Bằng để uống mỗi ngày nên biết trong gói thực sự có gì.
Lấy ví dụ một sản phẩm phổ biến, NESCAFÉ 3in1 Vị Nguyên Bản bán ở Việt Nam ghi thành phần theo thứ tự: đường, bột kem có sữa, cà phê hòa tan Robusta và Arabica 12%, hương tự nhiên, muối i-ốt và chất điều chỉnh độ axit. Cà phê đứng thứ ba, sau đường và bột kem, điều nhiều người mua cà phê hòa tan Cao Bằng ít để ý. Dữ liệu nhãn của các gói 3 trong 1 khác cho thấy mỗi gói chứa khoảng 8–9 g đường. Bột kem không sữa thường gồm siro ngô, dầu thực vật và chất nhũ hóa, chất béo có thể trên 33%.
So với khuyến nghị của WHO, giữ đường tự do dưới 5% năng lượng, khoảng 25 g mỗi ngày, thì một gói 3 trong 1 đã chiếm khoảng một phần ba, theo cách tính gần đúng. Uống ba gói một ngày là gần chạm mức đó, chưa kể đường từ đồ ăn. Người ngồi văn phòng cả ngày nên chọn cà phê hòa tan Cao Bằng dạng đen làm chính, giữ 3 trong 1 cho lúc cần năng lượng nhanh khi đi đường. Tiêu chuẩn TCVN 12807:2019 cũng yêu cầu nhãn gói hỗn hợp ghi hàm lượng caffeine, nên hãy đọc dòng này trước khi mua.
Bao nhiêu gói là đủ: caffeine khi lái xe đường đèo và làm việc cả ngày
Cà phê hòa tan dễ pha nên cũng dễ uống quá tay: ly này nối ly kia trong cuộc họp, hay mỗi lần dừng xe lại pha một gói. Với người dùng cà phê hòa tan Cao Bằng để giữ tỉnh táo trên đường đèo, biết giới hạn caffeine quan trọng không kém chọn đúng gói.
Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đánh giá người lớn khỏe mạnh dùng tới 400 mg caffeine mỗi ngày là an toàn; một lần dùng tới 200 mg không gây lo ngại. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên giữ dưới 200 mg mỗi ngày. TCVN 12459:2018 chỉ đặt mức tối thiểu caffeine 2% chất khô, nên lượng thực tế mỗi gói tùy hãng. Tính thử theo mức sàn, một gói đen 2 g có ít nhất khoảng 40 mg caffeine; gói cà phê hòa tan Cao Bằng làm từ Robusta thường cao hơn mức đó. Hãy đọc nhãn để cộng cho đúng.
Caffeine giúp tỉnh táo nhưng không thay được giấc ngủ. Người lái xe đường đèo thấy mệt nên dừng nghỉ thật sự, không nên uống liên tục để cố đi tiếp, nhất là khi trời sương mù tháng 12 đến tháng 2 hay mưa tháng 7–8. Ở văn phòng, nên uống buổi sáng và đầu giờ chiều, tránh sát giờ ngủ. Nếu đã quen uống nhiều ly mỗi ngày, có thể xen kẽ một ly cà phê hòa tan Cao Bằng loại khử caffeine, theo TCVN là loại có caffeine không quá 0,3% chất khô.
Mua cà phê hòa tan Cao Bằng online: đọc nhãn, giữ gói khô qua mùa mưa và nồm
Cao Bằng chỉ khoảng 543.000 dân, cửa hàng có nhiều lựa chọn tập trung ở trung tâm, nên đặt hàng online là cách nhiều cơ quan và gia đình ở xã xa vẫn dùng. Mua cà phê hòa tan Cao Bằng qua mạng tiện, nhưng cần đọc kỹ thông tin sản phẩm trước khi bấm đặt.
Thứ nhất là thành phần. Theo Nghị định 43/2017, nhãn phải ghi thành phần theo thứ tự khối lượng từ cao xuống thấp, kể cả phụ gia. Gói nguyên chất chỉ nên có một thành phần là cà phê hòa tan. Nếu nhãn nhấn mạnh tên một loại hạt, như “Arabica” hay “Robusta”, thì phải ghi tỷ lệ của thành phần đó. Thứ hai là dạng sấy, sấy phun hay sấy thăng hoa, vì ảnh hưởng đến hương và giá. Thứ ba là hạn dùng và quy cách đóng gói: hộp gói nhỏ hợp phòng làm việc đông người, hũ thủy tinh hợp người uống một mình.
Bột hòa tan hút ẩm rất nhanh và vón cục khi gặp hơi nước. Tháng 7–8 mưa nhiều, cuối đông đầu xuân có nồm, nên hũ đã mở phải vặn chặt nắp ngay, không dùng thìa ướt để xúc. Gói lẻ mang theo xe máy nên cho vào túi zip để tránh mưa. Trên Forcoffee.vn, bạn có thể so thành phần, dạng sấy và quy cách của từng loại cà phê hòa tan Cao Bằng trước khi chọn. Cơ quan, trường học hay homestay cần số lượng lớn có thể liên hệ Forcoffee.vn để được báo giá sỉ.
