Trước mỗi đợt thực tập trên tàu, nhiều sinh viên Đại học Hàng hải lại đứng trước kệ cà phê hòa tan Hải Phòng để chọn vài hộp nhét vào va li. Trên tàu, chỗ ở chật, nhiều khi chỉ có bình nước nóng, không có chỗ cho phin hay máy pha. Bài viết giúp chọn loại hợp gu giữa gói đen, 2 trong 1 và 3 trong 1, hiểu tiêu chuẩn, tính lượng đường, liều caffeine cho ca trực và cách giữ gói khô. Các loại hòa tan có thể so trên Forcoffee.vn.
Va li thực tập của sinh viên Hàng hải và hộp cà phê hòa tan Hải Phòng
Hải Phòng gắn với nghề biển, và Đại học Hàng hải Việt Nam là nơi nhiều thế hệ sĩ quan, kỹ sư tàu biển bắt đầu. Sinh viên ngành đi biển phải học cả trên tàu, không chỉ trên giảng đường. Trong va li cho những đợt ấy, hộp cà phê hòa tan Hải Phòng là món ít ai quên.
Năm 2020, trường nhận tàu huấn luyện Hannara do Chính phủ Hàn Quốc chuyển giao theo chương trình hỗ trợ phát triển chính thức, sau đó mang tên VMU Việt – Hàn. Theo Diễn đàn Doanh nghiệp, con tàu từng phục vụ Đại học Hàng hải và Hải dương Hàn Quốc từ năm 1993 đến tháng 5/2019, rồi được điều về cảng ở Nam Đình Vũ vào tháng 9/2020. Mục đích là đào tạo thuyền viên, kỹ sư máy tàu và cho sinh viên trải nghiệm thực tế trên tàu. Dù thực tập trên tàu của trường hay tàu khác, nhịp sống trên biển đều theo ca, theo lịch, và đồ dùng cá nhân phải gọn.
Đó là lý do cà phê hòa tan được chọn thay cho phin. Không cần bột, không cần bã, không cần chỗ rửa phin trong cabin chật. Nhưng cái khó là chọn đúng loại, vì một hộp mua vội có thể là 3 trong 1 nhiều đường uống mãi đến ngán. Bạn nào quê ở Hải Dương cũ, Thanh Hà hay Chí Linh, về nhà trước ngày đi cũng nên chọn trước loại cà phê hòa tan Hải Phòng hợp với mình, thay vì mua theo thói quen ở căng tin.
Mua cà phê hòa tan tại Hải Phòng: chọn loại hợp gu
Cabin chỉ có bình nước nóng: cà phê hòa tan tan nhanh tới mức nào
Cà phê hòa tan được làm sẵn để chỉ cần nước. Ở nhà máy, cà phê rang được chiết bằng nước, dịch chiết được cô lại rồi sấy khô thành bột hoặc mảnh. Người uống chỉ việc đổ nước vào là có ly cà phê hòa tan Hải Phòng.
Tiêu chuẩn TCVN 12459:2018 định nghĩa cà phê hòa tan nguyên chất là sản phẩm khô, tan trong nước, thu được hoàn toàn từ cà phê rang bằng phương pháp vật lý dùng nước. Tiêu chuẩn này yêu cầu sản phẩm tan trong nước nóng trong 30 giây, và tan trong nước lạnh khoảng 16°C trong 3 phút. Với cà phê hỗn hợp hòa tan, tức các gói 3 trong 1, TCVN 12807:2019 yêu cầu tan hoàn toàn trong nước nóng trong 2 phút. Nói cách khác, kể cả khi bình nước nóng trong cabin chưa thật sôi, hay chỉ còn nước nguội, gói cà phê hòa tan Hải Phòng loại đen vẫn tan được.
Trên thực tế, gói 3 trong 1 có bột kem và đường nên tan kém hơn trong nước nguội, dễ vón ở đáy cốc. Gói đen nguyên chất thì có thể lắc trong chai nước lạnh để có một ly cà phê đá tạm khi trời nóng. Một chiếc cốc giữ nhiệt có nắp kín cũng đáng mang theo, vì tàu chòng chành, cốc hở dễ đổ. Muốn ly cà phê hòa tan Hải Phòng thơm hơn, nên rót nước nóng vào một ít trước, khuấy tan bột, rồi mới thêm nước cho đủ. Cách này giúp bột không đóng cục ở mặt nước.
Gói đen, 2 trong 1 hay 3 trong 1: chọn loại cà phê hòa tan Hải Phòng theo thành phần
Ba loại trên kệ khác nhau ngay từ thành phần, chứ không chỉ ở tên gọi. Trước khi chọn cà phê hòa tan Hải Phòng cho cả đợt thực tập, nên lật mặt sau gói để biết mình đang mua bao nhiêu phần cà phê thật.
Theo Nghị định 43/2017, thành phần trên nhãn phải xếp theo khối lượng từ cao xuống thấp. Gói đen nguyên chất chỉ có một dòng là cà phê hòa tan. Gói 3 trong 1 thường mở đầu bằng đường, rồi bột kem, rồi mới đến cà phê. Trang Nescafé Việt Nam ghi gói 3 trong 1 vị nguyên bản có thành phần đường, bột kem có sữa, cà phê hòa tan Robusta và Arabica 12%, hương tự nhiên, muối i-ốt. Nghĩa là trong mỗi gói, cà phê chỉ chiếm khoảng một phần tám. Gói 2 trong 1 thì chưa có cách gọi thống nhất: có hãng là cà phê với đường, có hãng là cà phê với bột kem, nên phải đọc thành phần mới biết.
Bột kem không phải sữa. Theo mô tả mua hàng của Bộ Nông nghiệp Mỹ, bột kem không sữa gồm siro ngô rắn, dầu hoặc chất béo thực vật, natri caseinat, chất nhũ hóa, hương và màu, loại thường có béo từ 33% trở lên. Vì vậy, người muốn uống cà phê hòa tan Hải Phòng có vị cà phê rõ nên chọn gói đen, còn người cần năng lượng nhanh trong ca dài có thể giữ vài gói 3 trong 1 làm dự phòng.
Ly đen quen từ phin nhà hay ly nhẹ kiểu Americano: ghép gu với loại cà phê hòa tan Hải Phòng
Chọn loại hợp gu bắt đầu từ việc hỏi mình quen uống gì ở nhà. Người lớn lên với ly phin đặc ở quê sẽ thấy nhiều gói cà phê hòa tan Hải Phòng loại thơm dịu là nhạt, còn người quen ly Americano lại thấy gói Robusta đậm quá gắt.
Phần lớn gói hòa tan bán trong nước làm từ Robusta hoặc phối Robusta với Arabica. Robusta cho vị đắng đậm, thân dày, caffeine thường gần gấp đôi Arabica; Arabica cho vị chua thanh, hương thơm, nhẹ hơn. Cách sấy cũng tạo khác biệt. Sấy phun là phun dịch cà phê thành sương vào luồng khí nóng trong một tháp cao, cho bột mịn. Sấy thăng hoa là làm đông dịch chiết ở khoảng âm 40°C rồi sấy trong chân không, cho mảnh giòn, giữ hương tốt hơn; dòng Nescafé Gold thuộc loại này. Trung Nguyên Legend cũng đang đầu tư nhà máy sấy lạnh 7.896 tấn mỗi năm, dự kiến chạy từ quý IV/2027.
Gợi ý ghép gu khá đơn giản. Quen phin đen đá ở nhà, chọn gói đen Robusta sấy phun và pha đặc hơn hướng dẫn. Quen Americano hay cà phê lọc, chọn gói sấy thăng hoa có Arabica và pha loãng với nhiều nước. Quen cà phê sữa, dùng gói đen rồi tự thêm sữa như phần dưới. Mỗi loại mang một hộp nhỏ cho đợt đầu, rồi lần sau mới mua cà phê hòa tan Hải Phòng loại hợp nhất với số lượng lớn hơn.
Nhiều tuần uống 3 trong 1: cộng dồn lượng đường và cách tự pha ly sữa từ gói đen
Một gói 3 trong 1 uống lúc mệt thì không sao, nhưng đợt thực tập kéo dài nhiều tuần, ngày nào cũng hai ba gói, thì lượng đường cộng lại rất đáng kể. Đây là lý do nhiều người chuyển sang cà phê hòa tan Hải Phòng loại đen rồi tự điều chỉnh.
Theo dữ liệu nhãn trên Open Food Facts, một gói Nescafé Original 3 trong 1 bản ở Anh nặng 17 g có khoảng 8,7 g đường; gói G7 3 trong 1 bản xuất sang Mỹ nặng 16 g có khoảng 8 g đường. Tổ chức Y tế Thế giới khuyên giảm đường tự do dưới 10% tổng năng lượng, tốt hơn là dưới khoảng 25 g mỗi ngày. Theo phép tính đơn giản, hai gói mỗi ngày đã khoảng 16–17 g, gần hai phần ba mức 25 g, chưa kể đường trong bữa ăn và nước ngọt trên tàu.
Cách thay thế là mang gói đen và một loại sữa để được lâu. Sữa bột đựng hộp kín, sữa đặc dạng tuýp hoặc hộp sữa tươi tiệt trùng loại nhỏ đều không cần tủ lạnh khi chưa mở, nên dễ xếp cùng gói cà phê hòa tan Hải Phòng loại đen. Pha một gói đen với ít nước nóng, khuấy tan, thêm sữa theo khẩu vị rồi mới thêm nước hoặc đá. Ly này vẫn có vị cà phê sữa, nhưng người uống tự quyết lượng đường. Cũng có thể giảm dần: tuần đầu một gói 3 trong 1 và một gói đen mỗi ngày, tuần sau chỉ giữ gói 3 trong 1 cho ca đêm dài nhất. Với cà phê hòa tan Hải Phòng loại đen, hộp mười gói cũng gọn hơn hộp 3 trong 1 cùng số ly.
Ca trực và giấc ngủ giữa hai ca: tính caffeine từ gói đen
Trên tàu, sinh viên thực tập thường làm theo ca, có ca rơi vào nửa đêm. Ly cà phê giúp tỉnh trong ca, nhưng nếu uống quá tay thì đến giờ nghỉ lại không ngủ được. Biết lượng caffeine trong mỗi gói cà phê hòa tan Hải Phòng giúp chia liều chủ động hơn.
TCVN 12459:2018 yêu cầu cà phê hòa tan nguyên chất có caffeine từ 2,0% chất khô trở lên. Theo phép tính, một gói đen 2 g chứa ít nhất khoảng 40 mg caffeine, gói lớn hơn hoặc pha hai gói một lần thì nhiều hơn tương ứng. Với gói 3 trong 1, TCVN 12807:2019 yêu cầu nhãn ghi hàm lượng caffeine, nên chỉ cần đọc mặt sau gói cà phê hòa tan Hải Phòng. Để so sánh, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu ước một tách espresso 60 ml có khoảng 80 mg caffeine.
EFSA cho rằng với người lớn khỏe mạnh, một lần tới 200 mg không gây lo ngại an toàn, cả ngày tới 400 mg chia nhiều lần là an toàn. Cách chia hợp lý cho người trực ca là uống một ly ở đầu ca, ly thứ hai, nếu cần, ở giữa ca, và ngừng hẳn vài giờ trước giờ ngủ. Caffeine còn tác dụng nhiều giờ, nên ly cuối uống sát lúc hết ca dễ làm mất giấc nghỉ giữa hai ca. Người say sóng, mất ngủ hay có bệnh tim mạch nên dè dặt hơn với cà phê hòa tan Hải Phòng, và hỏi ý kiến y tế khi cần.
Giữ gói khô trong cabin và đặt cà phê hòa tan Hải Phòng trước ngày lên tàu
Cà phê hòa tan rất khô, TCVN 12459:2018 đặt độ ẩm tối đa 5%, nên cũng rất dễ hút ẩm. Trên biển, không khí mặn và ẩm, hộp cà phê hòa tan Hải Phòng mở ra nhiều lần dễ vón thành tảng cứng.
Vì thế, cho chuyến dài nên ưu tiên gói lẻ, mỗi gói một ly, hơn là hũ lớn phải mở nắp nhiều lần. Nếu mua hũ sấy thăng hoa, dùng thìa khô, đậy chặt ngay, và đặt hũ trong túi có khóa kéo. Các gói lẻ nên để trong hộp nhựa kín, tránh xa chỗ nóng như cạnh máy sưởi hay ống xả. Cũng nên xem hạn dùng còn đủ dài cho cả đợt thực tập. Hải Phòng, kể cả phía Hải Dương cũ, chưa có nguồn ghi nhận nhà máy hòa tan lớn. Các gói phổ biến thường được làm ở nơi khác, như nhà máy Nestlé Trị An ở Đồng Nai, nhà máy Vinacafé ở Long Thành công suất 3.200 tấn hòa tan nguyên chất mỗi năm, hay nhà máy Trung Nguyên khánh thành năm 2012 ở Bắc Giang cũ, nay thuộc Bắc Ninh.
Giá chênh nhau chủ yếu vì tỷ lệ cà phê thật trong gói, cách sấy, loại hạt và bao bì: gói đen nguyên chất, sấy thăng hoa, đựng hũ thủy tinh thường đắt hơn gói 3 trong 1 sấy phun. Đặt cà phê hòa tan Hải Phòng trên Forcoffee.vn trước ngày lên tàu cho phép so thành phần, nơi sản xuất và hạn dùng mà không phải chạy quanh các cửa hàng. Ký túc xá, quán nước quanh trường hay văn phòng ở Hải Phòng cần số lượng lớn có thể liên hệ Forcoffee.vn để được báo giá sỉ.
